America And Iran Conflict: अमेरिका आणि इराण या दोन्ही बाजू माघार घेण्याच्या मनस्थितीत नसल्याने युद्धाचा भडका आणखी वाढत आहे. अमेरिका आणि इराण यांच्यातील संघर्ष सलग तिसऱ्या दिवशीही सुरू राहिल्याने तेलाच्या किमती एका महिन्यातील सर्वोच्च पातळीवर पोहोचल्या आहेत. या तणावामुळे ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’मधील परिस्थिती पूर्ववत होण्याच्या आशा मावळल्या आहेत. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर तेलाच्या किमतींचे मुख्य मानक असलेल्या ‘ब्रेंट क्रूड’च्या दरात मंगळवारी २ टक्क्यांनी वाढ झाली; सप्टेंबरमध्ये पुरवठा होणाऱ्या ब्रेंट क्रूडच्या फ्युचर्सचा दर ०३:३० GMT वाजता ८४.९१ डॉलर्स प्रति बॅरल इतका होता, जो १५ जूननंतरचा सर्वोच्च दर आहे. गेल्या महिन्यात शांततेसाठी वॉशिंग्टन आणि तेहरान यांच्यात सामंजस्य करार झाल्यानंतर तेलाचे भाव संघर्षपूर्व पातळीवर आले होते. मात्र, फेब्रुवारीच्या अखेरीस अमेरिकेने इराणविरुद्ध युद्ध सुरू करण्यापूर्वीच्या किमतीच्या तुलनेत ब्रेंट क्रूडच्या दरात आतापर्यंत सुमारे १७ टक्क्यांनी वाढ झाली आहे.
इराणवर तिसऱ्या दिवशीही हल्ले
अमेरिकेच्या ‘सेंट्रल कमांड’ने सोमवारी इराणवर तिसऱ्या दिवशीही हल्ले केल्याचे जाहीर केले. ‘स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ’मध्ये “निरपराध नागरिक आणि व्यापारी जहाजांवर” हल्ला करण्याच्या इराणच्या क्षमतेला आपल्या सैन्याने लक्ष्य केल्याचे त्यांनी सांगितले. या हल्ल्यांच्या प्रत्युत्तरात, इराणच्या ‘इस्लामिक रिव्होल्युशनरी गार्ड कॉर्प्स’ने त्या सामुद्रधुनीतील दोन मोठ्या तेलवाहू जहाजांवर (सुपरटँकर्स) हल्ला केल्याचे आणि कुवेत व बहरीनमधील अमेरिकन लष्करी तळांवर क्षेपणास्त्र व ड्रोनद्वारे हल्ले केल्याचे सांगितले.
बाजारातील अस्थिरता अधिक वाढवत, अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी सोमवारी सांगितले की, वॉशिंग्टन इराणच्या बंदरांवर पुन्हा नाकेबंदी लागू करेल आणि या महत्त्वपूर्ण जलमार्गाचा “रक्षक” म्हणून जहाजांकडून वाहतूक शुल्क (ट्रान्झिट फी) आकारण्यास सुरुवात करेल.
कच्च्या तेलाचा साठा कमी होतोय
सिंगापूरमधील ‘स्पार्टा कमोडिटीज’च्या वरिष्ठ तेल बाजार विश्लेषक जून गोह यांनी ‘अल जझीरा’ला सांगितले की, “कच्च्या तेलाचा धोरणात्मक साठा (स्ट्रॅटेजिक पेट्रोलियम रिझर्व्ह) वेगाने कमी होत आहे. जोपर्यंत दोन्ही बाजूंकडून तणाव कमी करणारी विधाने येत नाहीत, तोपर्यंत किमतीत मोठी वाढ होण्याची शक्यता नाकारता येणार नाही.” (येथे त्यांनी अमेरिकेच्या आपत्कालीन तेल साठ्याचा संदर्भ दिला आहे, ज्याचा वापर ट्रम्प प्रशासनाने पुरवठ्यातील कमतरता भरून काढण्यासाठी केला होता.)
