Indian Navy: भारतीय नौदलाची शक्ती हिंद आणि अरब महासागरामध्ये वाढत आहे. नौदलाने आधुनिकरणाची कास धरली आहे. भारतीय नौदल हवाई, सागरी, पाण्याखालील कारवायांपासून ते कृत्रिम बुद्धिमत्ता (एआय) आणि क्वांटम तंत्रज्ञानापर्यंत सर्व क्षेत्रांमधील विकासावर भर देत आहे. नौदलाला बहुआयामी, नेटवर्क-आधारित लष्करी दल म्हणून तयार करणे हा त्यामागील उद्देश आहे. अशी माहिती नौदल उपप्रमुख व्हाईस ॲडमिरल अजय कोचर यांनी सोमवारी पत्रकार परिषदेत दिली.
पश्चिम आशियातील संकटावरही लक्ष
पश्चिम आशियातील सुरू असलेल्या संघर्षाबाबत आणि सागरी हितसंबंधांच्या संरक्षणातील नौदलाच्या भूमिकेबाबत विचारलेल्या प्रश्नाला उत्तर देताना, कोचर म्हणाले की, सध्याच्या संकटांमुळे नौदलाच्या हालचाली विचार आणि तैनाती या दोन्ही स्तरांवर वाढल्या आहेत. त्यांनी नौदलाच्या ‘ऑपरेशन ऊर्जा सुरक्षा’चाही उल्लेख केला. त्यांच्या मते, महत्त्वाच्या सागरी मार्गांवरील हल्ल्यांदरम्यान या ऑपरेशनमुळे अनेक जहाजे भारतीय किनाऱ्यावर सुरक्षितपणे पोहोचण्यास मदत झाली.
युद्धात ‘एआय’ची भूमिका वाढणार
अलीकडील संघर्षांमधून तंत्रज्ञानाच्या वापराविषयी मिळालेल्या धड्यांबद्दल बोलताना, कोचर म्हणाले की या घटनांनी नौदलासाठी काही नवीन गरजा अधोरेखित केल्या आहेत. यामध्ये स्वायत्त प्रणाली आणि युद्धादरम्यान कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा (आर्टिफिशियल इंटेलिजन्स) वापर यांसारख्या क्षेत्रांचा समावेश आहे. त्यांनी पुढे सांगितले की, भविष्यातील तयारीमध्ये मानवरहित विमान प्रणालींना (UAS) तोंड देण्यासाठी काउंटर-यूएएस (counter-UAS) आणि क्वांटम तंत्रज्ञानाचाही समावेश आहे.
क्वांटम तंत्रज्ञानाच्या वापराचाही समावेश
कोचर म्हणाले, “जर मी भविष्याकडे पाहिले, तर त्यात काउंटर-यूएएस आणि क्वांटम तंत्रज्ञानाच्या वापराचाही समावेश आहे. हे एक असे क्षेत्र आहे जे नजीकच्या भविष्यात वेगाने विकसित होईल. आम्हाला या सर्व बाबींची पूर्ण जाणीव आहे.”
नौदलाच्या भविष्यासाठी तंत्रज्ञान महत्त्वाचे
नौदल उपप्रमुखांनी सांगितले की, केवळ युद्धे आणि संघर्षच नौदलाची भविष्यातील दिशा ठरवत नाहीत. बदलत्या गरजांनुसार तंत्रज्ञानाशी जुळवून घेणे आणि लष्करी क्षमता मजबूत करणे हे तितकेच महत्त्वाचे आहे.
