New Delhi: भारतीय नौदल ३१ ऑगस्ट २०२६ रोजी मुंबईतील नौदलाच्या गोदीत ‘निपुण’ या दुसऱ्या निस्टार-श्रेणीतील डायव्हिंग सपोर्ट व्हेसलला आपल्या ताफ्यात सामील करून घेणार आहे. या विशेष जहाजाच्या समावेशामुळे नौदलाच्या खोल समुद्रातील डायव्हिंग आणि पाण्याखालील साहाय्य क्षमतांमध्ये लक्षणीय वाढ होईल आणि जहाजाच्या बांधणीपासून ते प्रत्यक्ष सेवेत येण्यापर्यंतच्या प्रवासात एक नवीन अध्याय सुरू होणार आहे.
आत्मनिर्भर भारत महत्त्वपूर्ण टप्पा
विशाखापट्टणम येथील हिंदुस्तान शिपयार्ड लिमिटेडने स्वदेशी बनावटीने डिझाइन केलेले आणि बांधलेले ‘निपुण’ हे जहाज, संरक्षण जहाजबांधणीमध्ये भारताच्या आत्मनिर्भरतेमधील एक महत्त्वपूर्ण टप्पा दर्शवते. व्यापक तांत्रिक सुसज्जता आणि क्षमता चाचण्यांनंतर, हे जहाज ३० जुलै २०२६ रोजी भारतीय नौदलात सामील करण्यात आले.
आव्हानात्मक सागरी परिस्थितीत कार्यरत
‘निपुण’ हे डायव्हिंग आणि खोल समुद्रातील कार्यान्वयन साहाय्यासाठी डिझाइन केलेले एक विशेष जहाज आहे. ते आधुनिक डायव्हिंग प्रणाली आणि पाण्याखालील बचाव क्षमतेने सुसज्ज आहे, ज्यामुळे ते आव्हानात्मक सागरी परिस्थितीत कार्यरत असलेल्या डायव्हर्सना सतत साहाय्य पुरवू शकते. यामुळे पाणबुडी बचाव कार्यांना साहाय्य करण्याची भारतीय नौदलाची क्षमता देखील वाढेल, ज्यामुळे कर्मचाऱ्यांची आपत्कालीन परिस्थितीत सुटका करणे शक्य होईल.
जहाजाची वैशिष्ट्य अशी
हे जहाज आधुनिक नेव्हिगेशन, प्लॅटफॉर्म व्यवस्थापन आणि अचूक स्थान निश्चिती प्रणालींनी सुसज्ज आहे. तसेच, यात विशेष डायव्हिंग, पाण्याखालील बचाव आणि वैद्यकीय सहाय्य क्षमतांचाही समावेश आहे. या क्षमतांमुळे ‘निपुण’ जटिल पाण्याखालील मोहिमांसाठी एक एकात्मिक प्लॅटफॉर्म म्हणून काम करू शकते.
नौदल क्षमतेत वाढ
‘निपुण’चा भारतीय नौदलात समावेश झाल्यामुळे सागरी क्षेत्रात विशेष डायव्हिंग आणि पाण्याखालील मोहिमा राबवण्याची भारताची क्षमता लक्षणीयरीत्या मजबूत होईल. नौदलात या स्वदेशी बनावटीच्या जहाजाचा समावेश हा देशाच्या जहाजबांधणी प्रणालीची वाढती क्षमता देखील दाखवतो, भारतीय नौदलासाठी कार्यात्मक गरजांनुसार तयार केलेली, तांत्रिकदृष्ट्या प्रगत आणि विशेष जहाजे पुरवण्यास सक्षम आहे.
